Aparatura do bimbru

Aparatura przy wyrobie bimbru jest kluczowym czynnikiem decydującym o jego jakości i mocy. Współczesne destylatory wykonane ze stali kwaso-odpornej umożliwiają uzyskanie bimbru o mocy nawet 96%. Pośród wielu konstrukcji jakie miałem możliwość testować najlepiej sprawdzają się destylatory z kolumną rektyfikacyjną – uzyskujemy mocny, dobrze oczyszczony bimber. Aparatura, której najważniejszą częścią jest wspomniana kolumna wypełniona jest pierścieniami Raschiga - skutecznie oczyszczają opary alkoholu z różnych związków oraz pozwala skroplonym parom wody na grawitacyjny spływ do kotła.

Dzięki tej metodzie w domowych warunkach otrzymamy najwyższej jakości bimber. Aparatura powinna wykonana być z materiału, który nie reaguje z alkoholem, co prawda brałem pod uwagę szkło ( sprzęt laboratoryjny nie jest drogi ) ale stal kwaso-odporna wydała się materiałem bardziej odpornym na stłuczenia ...

Ciekawe wnioski wyciągnąłem podczas rozmowy z jednym wykładowcom Politechniki Łódzkiej, na wydziale Inżynierii Materiałowej. Swobodna wymiana poglądów przerodziła się w dyskusję, z której jednoznacznie wynikało, że najlepszy bimber uzyskuje się tylko i wyłącznie w wyniku naturalnych procesów. Nie od razu wpadłem na myśl profesora, który sugerował mi, że aparatura do bimbru powinna wykonana być całkowicie w pionie tzn. kolumna i chłodnica ułożone są do siebie równolegle pionowo. Dodatkowo zapytał mnie jaka jest temperatura wrzenia alkoholu? Oczywiście 78,4⁰C ...

Po tej rozmowie zacząłem bliżej przyglądać się i analizować to o czym mówił mi wykładowca. Największym problemem było odpowiedzieć na pytanie: jak w jednej osi ułożyć kolumnę i chłodnicę? oraz pytanie jak spływać miał skroplony bimber. Aparatura jednak powstała. W sumie składa się z trzech części:

1. Kocioł
2. Kolumna rektyfikacyjna
3. Chłodnica
4. Zasada działania

Kocioł

Kocioł wykonany ze stali kwasoodpornej o pojemności 30l keg po piwie. Wewnątrz umieszczone są dwie elektryczne grzałki o mocy 1,5 kW. Grzałki posiadają osobne włączniki oraz możliwość regulacji mocy. Kocioł można połączyć z kolumną dzięki gwintowi, dodatkowo połączenie jest uszczelnione oringiem.

Kolumna rektyfikacyjna

Kolumna rektyfikacyjna wypełniona Pierścieniami Raschiga. Pierścienie wykonane są ze szklanych rurek o średnicy 5mm x wysokość 8mm. Pierścienie te pozwalają uzyskać z kolumny stężenie destylatu na poziomie 95 do nawet 97%. Komora odpływu destylatu – pozwala na odpływ skroplonego destylatu przy jednoczesnym odprowadzeniu opatów do chłodnicy. W komorze znajduje się termometr z dokładną podziałką umożliwiającym pomiar z dokładnością do 0,1⁰C.

Chłodnica pionowa

Chłodnica– pozwala na skroplenie oparów alkoholu, przy jednoczesnym odprowadzeniu bimbru do komory skraplania.

Zasada działania

Do kotła wlewam zacier, doprowadzam do wrzenia. Nie będę rozpisywał się i wyjaśniał na czym polega działanie kolumny rektyfikacyjnej wypełnionej pierścieniami Raschiga ponieważ ta wiedza jest powszechnie znana. Ograniczę się po wyjaśnienia podstaw. Gotujący się zacier paruje, wraz z oparami wody do kolumny przedostają się opary alkoholu. Opary alkoholu jako bardziej lotne bez trudu pokonują przestrzeń kolumny, natomiast para wodna i pozostałe związki zostają tu w dużej części skroplone, po czym spływają grawitacyjnie do kotła. Proces ten możliwy jest dzięki różnicy temperatur wrzenia wody i alkoholu.

Sprawdzam temperaturę w „komorze skraplania” jeśli zaczyna rosnąć i zbliża się do temperatury wrzenia alkoholu odkręcam delikatnie zawór. Powoli zaczyna lecieć 95-97% bimber.

Opary zostają skroplone w chłodnicy po czym bimber spływa do kanału odprowadzającego, w dodatkowej chłodnicy bimber jest schładzany niewielką chłodniczką po czym trafia do balonu.

Wysoka skuteczność tej aparatury sprawiła mi pewien problem. Gotowanie zacieru o mocy nawet 10% było zbyt kosztowne. Wystarczyło wziąć pod uwagę rozgrzanie samej kolumny... Postanowiłem rozwiązać ten problem wykorzystując dostępne materiały i zbudowałem mniejszą kolumnę.

Zasada działania jest zbliżona do pierwotnego pomysłu. Wykorzystuję te sam kocioł i chłodnicę jednak kolumna wypełniona jest pierścieniami o większej średnicy. Skuteczność jest znacznie mniejsza ale chodzi tylko o uzyskanie większej mocy bimbru.